Srimad Bhagavatam | Canto 7 | Chapter 3 | Verses

Hiraṇyakaśipu’s Plan to Become Immortal

Text 1

śrī-nārada uvāca
hiraṇyakaśipū rājann
ajeyam ajarāmaram
ātmānam apratidvandvam
eka-rājaṁ vyadhitsata

Text 2

sa tepe mandara-droṇyāṁ
tapaḥ parama-dāruṇam
ūrdhva-bāhur nabho-dṛṣṭiḥ
pādāṅguṣṭhāśritāvaniḥ

Text 3

jaṭā-dīdhitibhī reje
saṁvartārka ivāṁśubhiḥ
tasmiṁs tapas tapyamāne
devāḥ sthānāni bhejire

Text 4

tasya mūrdhnaḥ samudbhūtaḥ
sadhūmo ’gnis tapomayaḥ
tīryag ūrdhvam adho lokān
prātapad viṣvag īritaḥ

Text 5

cukṣubhur nady-udanvantaḥ
sadvīpādriś cacāla bhūḥ
nipetuḥ sagrahās tārā
jajvaluś ca diśo daśa

Text 6

tena taptā divaṁ tyaktvā
brahmalokaṁ yayuḥ surāḥ
dhātre vijñāpayām āsur
deva-deva jagat-pate
daityendra-tapasā taptā
divi sthātuṁ na śaknumaḥ

Text 7

tasya copaśamaṁ bhūman
vidhehi yadi manyase
lokā na yāvan naṅkṣyanti
bali-hārās tavābhibhūḥ

Text 8

tasyāyaṁ kila saṅkalpaś
carato duścaraṁ tapaḥ
śrūyatāṁ kiṁ na viditas
tavāthāpi niveditam

Texts 9-10

sṛṣṭvā carācaram idaṁ
tapo-yoga-samādhinā
adhyāste sarva-dhiṣṇyebhyaḥ
parameṣṭhī nijāsanam

tad ahaṁ vardhamānena
tapo-yoga-samādhinā
kālātmanoś ca nityatvāt
sādhayiṣye tathātmanaḥ

Text 11

anyathedaṁ vidhāsye ’ham
ayathā pūrvam ojasā
kim anyaiḥ kāla-nirdhūtaiḥ
kalpānte vaiṣṇavādibhiḥ

Text 12

iti śuśruma nirbandhaṁ
tapaḥ paramam āsthitaḥ
vidhatsvānantaraṁ yuktaṁ
svayaṁ tri-bhuvaneśvara

Text 13

tavāsanaṁ dvija-gavāṁ
pārameṣṭhyaṁ jagat-pate
bhavāya śreyase bhūtyai
kṣemāya vijayāya ca

Text 14

iti vijñāpito devair
bhagavān ātmabhūr nṛpa
parito bhṛgu-dakṣādyair
yayau daityeśvarāśramam

Texts 15-16

na dadarśa praticchannaṁ
valmīka-tṛṇa-kīcakaiḥ
pipīlikābhir ācīrṇaṁ
medas-tvaṅ-māṁsa-śoṇitam

tapantaṁ tapasā lokān
yathābhrāpihitaṁ ravim
vilakṣya vismitaḥ prāha
hasaṁs taṁ haṁsa-vāhanaḥ

Text 17

śrī-brahmovāca
uttiṣṭhottiṣṭha bhadraṁ te
tapaḥ-siddho ’si kāśyapa
varado ’ham anuprāpto
vriyatām īpsito varaḥ

Text 18

adrākṣam aham etaṁ te
hṛt-sāraṁ mahad-adbhutam
daṁśa-bhakṣita-dehasya
prāṇā hy asthiṣu śerate

Text 19

naitat pūrvarṣayaś cakrur
na kariṣyanti cāpare
nirambur dhārayet prāṇān
ko vai divya-samāḥ śatam

Text 20

vyavasāyena te ’nena
duṣkareṇa manasvinām
tapo-niṣṭhena bhavatā
jito ’haṁ diti-nandana

Text 21

tatas ta āśiṣaḥ sarvā
dadāmy asura-puṅgava
martasya te hy amartasya
darśanaṁ nāphalaṁ mama

Text 22

śrī-nārada uvāca
ity uktvādi-bhavo devo
bhakṣitāṅgaṁ pipīlikaiḥ
kamaṇḍalu-jalenaukṣad
divyenāmogha-rādhasā

Text 23

sa tat kīcaka-valmīkāt
saha-ojo-balānvitaḥ
sarvāvayava-sampanno
vajra-saṁhanano yuvā
utthitas tapta-hemābho
vibhāvasur ivaidhasaḥ

Text 24

sa nirīkṣyāmbare devaṁ
haṁsa-vāham upasthitam
nanāma śirasā bhūmau
tad-darśana-mahotsavaḥ

Text 25

utthāya prāñjaliḥ prahva
īkṣamāṇo dṛśā vibhum
harṣāśru-pulakodbhedo
girā gadgadayāgṛṇāt

Texts 26-27

śrī-hiraṇyakaśipur uvāca
kalpānte kāla-sṛṣṭena
yo ’ndhena tamasāvṛtam
abhivyanag jagad idaṁ
svayañjyotiḥ sva-rociṣā

ātmanā tri-vṛtā cedaṁ
sṛjaty avati lumpati
rajaḥ-sattva-tamo-dhāmne
parāya mahate namaḥ

Text 28

nama ādyāya bījāya
jñāna-vijñāna-mūrtaye
prāṇendriya-mano-buddhi-
vikārair vyaktim īyuṣe

Text 29

tvam īśiṣe jagatas tasthuṣaś ca
prāṇena mukhyena patiḥ prajānām
cittasya cittair mana-indriyāṇāṁ
patir mahān bhūta-guṇāśayeśaḥ

Text 30

tvaṁ sapta-tantūn vitanoṣi tanvā
trayyā catur-hotraka-vidyayā ca
tvam eka ātmātmavatām anādir
ananta-pāraḥ kavir antarātmā

Text 31

tvam eva kālo ’nimiṣo janānām
āyur lavādy-avayavaiḥ kṣiṇoṣi
kūṭa-stha ātmā parameṣṭhy ajo mahāṁs
tvaṁ jīva-lokasya ca jīva ātmā

Text 32

tvattaḥ paraṁ nāparam apy anejad
ejac ca kiñcid vyatiriktam asti
vidyāḥ kalās te tanavaś ca sarvā
hiraṇyagarbho ’si bṛhat tri-pṛṣṭhaḥ

Text 33

vyaktaṁ vibho sthūlam idaṁ śarīraṁ
yenendriya-prāṇa-mano-guṇāṁs tvam
bhuṅkṣe sthito dhāmani pārameṣṭhye
avyakta ātmā puruṣaḥ purāṇaḥ

Text 34

anantāvyakta-rūpeṇa
yenedam akhilaṁ tatam
cid-acic-chakti-yuktāya
tasmai bhagavate namaḥ

Text 35

yadi dāsyasy abhimatān
varān me varadottama
bhūtebhyas tvad-visṛṣṭebhyo
mṛtyur mā bhūn mama prabho

Text 36

nāntar bahir divā naktam
anyasmād api cāyudhaiḥ
na bhūmau nāmbare mṛtyur
na narair na mṛgair api

Texts 37-38

vyasubhir vāsumadbhir vā
surāsura-mahoragaiḥ
apratidvandvatāṁ yuddhe
aika-patyaṁ ca dehinām

sarveṣāṁ loka-pālānāṁ
mahimānaṁ yathātmanaḥ
tapo-yoga-prabhāvāṇāṁ
yan na riṣyati karhicit