The Descendants of King Māndhātā
Text 1
śrī-śuka uvāca
māndhātuḥ putra-pravaro
yo ’mbarīṣaḥ prakīrtitaḥ
pitāmahena pravṛto
yauvanāśvas tu tat-sutaḥ
hārītas tasya putro ’bhūn
māndhātṛ-pravarā ime
Text 2
narmadā bhrātṛbhir dattā
purukutsāya yoragaiḥ
tayā rasātalaṁ nīto
bhujagendra-prayuktayā
Text 3
gandharvān avadhīt tatra
vadhyān vai viṣṇu-śakti-dhṛk
nāgāl labdha-varaḥ sarpād
abhayaṁ smaratām idam
Text 4
trasaddasyuḥ paurukutso
yo ’naraṇyasya deha-kṛt
haryaśvas tat-sutas tasmāt
prāruṇo ’tha tribandhanaḥ
Texts 5-6
tasya satyavrataḥ putras
triśaṅkur iti viśrutaḥ
prāptaś cāṇḍālatāṁ śāpād
guroḥ kauśika-tejasā
saśarīro gataḥ svargam
adyāpi divi dṛśyate
pātito ’vāk-śirā devais
tenaiva stambhito balāt
Text 7
traiśaṅkavo hariścandro
viśvāmitra-vasiṣṭhayoḥ
yan-nimittam abhūd yuddhaṁ
pakṣiṇor bahu-vārṣikam
Text 8
so ’napatyo viṣaṇṇātmā
nāradasyopadeśataḥ
varuṇaṁ śaraṇaṁ yātaḥ
putro me jāyatāṁ prabho
Text 9
yadi vīro mahārāja
tenaiva tvāṁ yaje iti
tatheti varuṇenāsya
putro jātas tu rohitaḥ
Text 10
jātaḥ suto hy anenāṅga
māṁ yajasveti so ’bravīt
yadā paśur nirdaśaḥ syād
atha medhyo bhaved iti
Text 11
nirdaśe ca sa āgatya
yajasvety āha so ’bravīt
dantāḥ paśor yaj jāyerann
atha medhyo bhaved iti
Text 12
dantā jātā yajasveti
sa pratyāhātha so ’bravīt
yadā patanty asya dantā
atha medhyo bhaved iti
Text 13
paśor nipatitā dantā
yajasvety āha so ’bravīt
yadā paśoḥ punar dantā
jāyante ’tha paśuḥ śuciḥ
Text 14
punar jātā yajasveti
sa pratyāhātha so ’bravīt
sānnāhiko yadā rājan
rājanyo ’tha paśuḥ śuciḥ
Text 15
iti putrānurāgeṇa
sneha-yantrita-cetasā
kālaṁ vañcayatā taṁ tam
ukto devas tam aikṣata
Text 16
rohitas tad abhijñāya
pituḥ karma cikīrṣitam
prāṇa-prepsur dhanuṣ-pāṇir
araṇyaṁ pratyapadyata
Text 17
pitaraṁ varuṇa-grastaṁ
śrutvā jāta-mahodaram
rohito grāmam eyāya
tam indraḥ pratyaṣedhata
Text 18
bhūmeḥ paryaṭanaṁ puṇyaṁ
tīrtha-kṣetra-niṣevaṇaiḥ
rohitāyādiśac chakraḥ
so ’py araṇye ’vasat samām
Text 19
evaṁ dvitīye tṛtīye
caturthe pañcame tathā
abhyetyābhyetya sthaviro
vipro bhūtvāha vṛtra-hā
Text 20
ṣaṣṭhaṁ saṁvatsaraṁ tatra
caritvā rohitaḥ purīm
upavrajann ajīgartād
akrīṇān madhyamaṁ sutam
śunaḥśephaṁ paśuṁ pitre
pradāya samavandata
Text 21
tataḥ puruṣa-medhena
hariścandro mahā-yaśāḥ
muktodaro ’yajad devān
varuṇādīn mahat-kathaḥ
Text 22
viśvāmitro ’bhavat tasmin
hotā cādhvaryur ātmavān
jamadagnir abhūd brahmā
vasiṣṭho ’yāsyaḥ sāma-gaḥ
Text 23
tasmai tuṣṭo dadāv indraḥ
śātakaumbhamayaṁ ratham
śunaḥśephasya māhātmyam
upariṣṭāt pracakṣyate
Text 24
satyaṁ sāraṁ dhṛtiṁ dṛṣṭvā
sabhāryasya ca bhūpateḥ
viśvāmitro bhṛśaṁ prīto
dadāv avihatāṁ gatim
Texts 25-26
manaḥ pṛthivyāṁ tām adbhis
tejasāpo ’nilena tat
khe vāyuṁ dhārayaṁs tac ca
bhūtādau taṁ mahātmani
tasmiñ jñāna-kalāṁ dhyātvā
tayājñānaṁ vinirdahan
hitvā tāṁ svena bhāvena
nirvāṇa-sukha-saṁvidā
anirdeśyāpratarkyeṇa
tasthau vidhvasta-bandhanaḥ






